Voọc chà vá chân nâu

Không chỉ là “lá phổi xanh” điều tiết khí hậu, là bức bình phong chặn gió bão cho Đà Nẵng, là địa chỉ du lịch sinh thái lý tưởng của Đà Nẵng, bán đảo Sơn Trà còn được nhiều người biết đến là “Vương quốc” của một loài linh trưởng vô cùng quý hiếm, không chỉ của Việt Nam mà còn là của thế giới đó là Voọc chà vá chân nâu.

Vooc chà vá chân nâu
Voọc chà vá có màu sắc rất đẹp

Với đặc trưng 5 màu, Voọc chà vá chân nâu (hay còn gọi là Chà vá chân đỏ hoặc Voọc ngũ sắc) được tổ chức bảo vệ động vật hoang dã quốc tế tôn vinh là “nữ hoàng” của các loài linh trưởng cư trú trong rừng sâu bởi vẻ đẹp khác thường của nó. Loài này thuộc danh mục nhóm IIB ở mức nguy cấp trong sách đỏ Việt Nam và tổ chức bảo tồn thiên nhiên thế giới xếp vào danh sách các loài động vật cần được bảo vệ vô điều kiện.

Vooc Chà vá Sơn Trà
Voọc chà vá sống theo bày đàn trên cây

Anh Jonathan, nghiên cứu sinh người Mỹ cho biết: Quả thật đây là kho báu của thế giới. Voọc chà vá chân nâu là linh trưởng quý hiếm, qua tìm hiểu tôi biết loài voọc này đang tồn tại một số nơi trên thế giới. Riêng ở Bán đảo Sơn Trà được đánh giá là có số lượng cá thể lớn nhất, nên tôi quyết định chọn nơi đây để làm đề tài nghiên cứu sinh, bảo vệ luận án tiến sĩ của mình. Khác với những đề tài nghiên cứu của các nhà khoa học trước đây, tôi sẽ tập trung nghiên cứu quá trình sinh sống, ăn uống, hệ tiêu hóa của loài linh trưởng này. Tôi nghĩ đây sẽ là cơ sở để đưa ra các giải pháp bảo vệ loài voọc này trên thế giới.

Vooc Chà Vá
Chú Voọc được chụp cận cảnh

Loài Voọc chà vá chân nâu ở Sơn Trà được phát hiện nghiên cứu từ năm 1969. Đến nay đã có ít nhất 5 đoàn nghiên cứu khảo sát thực địa để tìm hiểu sâu về loài linh trưởng quý hiếm đặc biệt này. Nhiều đoàn làm phim trong và ngoài nước cũng đã đến đây, vì vậy hình ảnh loài Vọoc chà vá chân nâu tại núi Sơn Trà đã được thế giới biết đến. Chúng không đi riêng lẻ mà thường sống theo bầy đàn, theo từng gia đình. Ăn trên cây, ngủ trên cây. Thức ăn của chúng cũng rất phong phú.

Vooc chà vá bán đảo sơn trà
Sống theo bày đàn trên cây

Nghiên cứu viên Nguyễn Ái Tâm, Trưởng phòng nghiên cứu Trung tâm đa dạng sinh học Nước Việt Xanh (Green Việt) cho biết: Qua nghiên cứu về tập tính và sinh hoạt hằng ngày của Voọc, chúng tôi biết được chúng thường ăn ở theo từng gia đình. Chúng tôi đã theo sát một gia đình Voọc gồm 5 con. Khoảng 6 giờ sáng, chúng thức dậy và đi ăn, thức ăn của chúng là quả sung, lá đa cùng nhiều loại lá cây khác tại bán đảo Sơn Trà. Khoảng 11 giờ chúng ngủ, đến 3 giờ chiều, trời mát chúng đi ăn lại.

Vooc Sơn Trà Đà Nẵng
Nhìn chú Voọc tại bán đảo Sơn Trà rất thích thú

Ở nước ta, lượng cá thể của loài này chiếm tới 83% số lượng vọoc trên thế giới, với khoảng 530 cá thể, tập trung chủ yếu tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà. Theo số liệu khảo sát nghiên cứu, theo dõi của Tổ chức bảo tồn Vooc chà vá quốc tế và theo các nghiên cứu được công bố mới nhất của nhiều chuyên gia trong nước cho thấy, trong khi loại linh trưởng này có nguy cơ tuyệt chủng trên thế giới, thì tại bán đảo Sơn Trà lại đang phát triển ổn định. Đây thật sự là điều đáng mừng. Tiến sĩ Đinh Thị Phương Anh, Trưởng khoa Sinh - Môi trường, Đại học Sư phạm Đà Nẵng nói: Năm 1995, tôi may mắn trở thành người đầu tiên phát hiện nghiên cứu về loài linh trưởng này. Lúc đó, khoảng chừng 200 cá thể, nhưng bây giờ theo kết quả khảo sát nghiên cứu mới nhất của chúng tôi cũng như nhiều chuyên gia động vật học khác thì số lượng cá thể Vọoc chà vá chân nâu ở Sơn Trà đã tăng lên khoảng 350 cá thể. Đây là nơi có số lượng cá thể lớn nhất thế giới.

vooc cha va chan nau


Được biết, từ năm 1995 trở về trước, tình trạng săn bắt, đặt bẫy thú, khai thác gỗ, đốt ong trên bán đảo Sơn Trà còn xảy ra nhiều, nguy cơ tuyệt chủng loại Vooc này rất lớn, nhưng bây giờ thì ngược lại, người dân Sơn Trà đang ra sức bảo vệ rừng, bởi họ biết vốn quý giá của Sơn Trà khi họ đã chuyển đổi sang làm du lịch dịch vụ. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, công tác bảo vệ cũng như nghiên cứu về loại thú thuộc nguồn gen quí hiếm này cần được tăng cường hơn nữa. Anh Jonathan, nghiên cứu sinh người Mỹ cho biết thêm: Khoảng tháng 6 này, tôi sẽ hoàn thành đề tài nghiên cứu về hệ tiêu hóa, chất vi khuẩn trong hệ tiêu hóa đường ruột của Vọoc chà vá chân nâu. Trên thế giới, tôi thấy ở nhiều nơi Voọc chà vá bị chết rất nhiều. Hi vọng, với đề tài của tôi, sẽ giúp cho các nhà khoa học tìm ra được những bệnh liên quan của Voọc để có biện pháp bảo vệ chúng. Với người dân Đà Nẵng, các bạn cần tự hào vì địa phương mình đang có một loài linh trưởng quý, được xem là báu vật của thế giới đang sinh sống và cần ra sức bảo vệ chúng.

Tiến sĩ Đinh Thị Phương Anh, Trưởng khoa Sinh - Môi trường, Đại học Sư phạm Đà Nẵng chia sẻ: Tôi nghĩ phải có thêm nhưng công trình nghiên cứu sâu hơn, ở nhiều góc độ hơn về loài Voọc này. Tôi mong muốn mọi người cùng chung tay bảo vệ loài Voọc này.

Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà là một khu rừng xinh đẹp, tập hợp của một kho tàng sinh thái phong phú, đa dạng và sống động, đầy sức hấp dẫn đối với du khách với những bí ẩn của rừng tự nhiên. Theo các nhà sinh thái học, hiện nay Sơn Trà có tất cả 287 loài thú, 106 loài chim, 15 loài động vật hoang dã quý hiếm cần được bảo tồn, trong đó có Vọoc chà vá chân nâu, một loại linh trưởng đặc biệt hiếm hoi trên thế giới. Công tác bảo vệ, bảo tồn loài linh trưởng này đang được đặt ra. Tuy nhiên, để bảo vệ “báu vật” này, nhiều chuyên gia cho rằng: ngoại trừ những tác động tiêu cực bất khả kháng từ phía thiên nhiên, thì Đà Nẵng cũng như các tổ chức liên quan cần có chiến lược bảo tồn một cách bền vững hơn, từ việc ngăn chặn đánh bắt trái phép đến việc quy hoạch, khai thác du lịch tại bán đảo Sơn Trà.

Được ngắm các chú Voọc Chà Vá Chân Nâu là một điều rất thích thú đối với các du khách mỗi khi khám phá du lịch Sơn Trà trên tuyến không gian xanh của Sơn Trà